26 mei 2016

Waarom het niet oké is om vogels te adopteren.

Vandaag ga ik het niet hebben over waarom het fout is om vogels te houden als huisdier want dat is redelijk vanzelfsprekend, lijkt me. Nee, vandaag wil ik het hebben over de dierenliefhebbers die zonder twijfel een vogeltje mee nemen naar huis als ze het op straat vinden. Begrijpelijk. Heel lief. Maar vaak praktisch altijd voor het vogeltje fataal. Hoe komt dat? Dat vertel ik je straks.

Dus. Iemand vind een vogeltje. Een kleine ukkiepuk die niet kan vliegen. Meenemen naar huis. Delen op Facebook en dan lees je het: het vogeltje is gestorven. Niet 1 keer maar heel vaak. Bij deze geef ik mijn mening nogmaals maar dan in een lange blogpost. Wees vrij van deze post te delen met mensen die een vogeltje gevonden hebben.

Eerst en vooral, kort maar bondig: Vind je een vogeltje, bel naar het dichtsbijzijnde vogelopvangcentrum. Vraag wat je ermee moet doen. In het beste geval zeggen ze: Breng het vogeltje hierheen. Probleem opgelost. Doen ze dat niet, bel naar een ander VOC, misschien kunnen zij wel helpen.

Maar. Vaak en al zeker tijdens de zomer, zitten de opvangs bomvol. En dan beginnen ze selectief te worden: roofvogels worden belangrijker dan duiven en kauwen, daar zijn er immers al genoeg van. Kan je het vogeltje niet zelf brengen en hebben ze hun handen vol dan laten ze het helaas volledig aan jou over. Dat is ook mij overkomen.

Jackie

Voor wie niets over Jackie weet:
Jaren geleden vond ik een gewond kauwtje. 2 opvangs heb ik gecontacteerd + enkele leden van een vogelwerkgroep. Niemand kon op dat moment helpen en ik moest me maar zien te redden met die vogel. Later bleek dit de beste beslissing.... want wanneer ik jaren later mezelf had aangemeld als vrijwilliger in 1 van die opvangcentrums, bleek dat ernstig gewonde vogels meestal de nek worden omgedraaid. Goedkoper dan euthanasie onder het motto (ik citeer de verantwoordelijke:) "Een vogel die niet meer kan vliegen, is een vogel in gevangenschap en dat staan we niet toe." Sindsdien heeft de opvang me nooit meer terug gezien. Ik was zo geschrokken van hun beleid. Want als ik in tijde Jackie naar het VOC had gebracht met zijn gebroken staart en vleugel gingen ze gezegd hebben "verloren zaak", en hop, de nek om. Maar Jackie bleef bij ons en na een jaar toewijding (ja, een volledig jaar), herstelde hij toch en nu is hij terug een wilde vogel met een partner. En ze leefden nog lang en gelukkig.

Een jaar lang werken aan vlieglessen is niet evident. Daar hebben VOC's vaak de tijd of vrijwilligers niet voor. Gelukkig zijn de meeste jonge vogeltjes gewoon ukkies die te vroeg het nest hebben verlaten. Dan geldt: enkele weken onder toezicht en de vogel terug laten vliegen (wanneer hij kan vliegen, vanzelfsprekend). Enkel in zeldzame gevallen, zoals van Jackie, gaat het om een ongeval waarbij er breuken of wonden zijn. En dan duurt het helaas veel langer voor de vogel herstelt. Maar goed, ik dwaal af. Ik wilde maar zeggen: de meeste vogeltjes die je vind op straat zijn nestverlaters. Stoere jongens die denken dat ze al kunnen vliegen maar het helaas nog niet kunnen. Of vogels met 2 linkerhanden poten die een verkeerd zetje maken en uit de boom vallen.

Waarom sterven de vogeltjes die worden meegenomen naar huis? Er zijn 2 redenen die boven alle andere redenen uitspringen: stress en ondervoeding. De meeste vogeltjes zijn zo stressgevoelig dat het hen fataal wordt. Vooral de kleine vogeltjes zoals roodborstjes, mussen, meesjes... neem je die mee naar huis, zijn ze tegen de avond al dood. Daar kan je helaas niet veel aan doen. Het vangen van het vogeltje alleen al, kan fataal zijn. Ga zo'n diertje niet knuffelen, maar steek het zo snel mogelijk in een kooi, uit de buurt van enige drukte en huisdieren zodat het kan bekomen. Als het VOC je niet kan helpen en je vind niemand die verstand heeft van dit soort vogeltjes kan je alleen maar hopen dat hij/zij straks klaar is voor zijn eerste maaltijd. De 2de reden is ondervoeding (en in de zomer dehydratie). Je weet niet hoe lang het vogeltje al op straat is... een uur? Een dag? Paar dagen? Ga er altijd van uit dat het vogeltje op zijn minst al een paar dagen aan het zwerven is...vogeltjes die zich makkelijk laten oppakken zijn er het ergst aan toe. Een verzwakte vogel heeft de energie niet meer om eten te zoeken of te vluchten als er een mens in de buurt komt. Als hij echt grote honger heeft, gaat hij misschien wel proberen te pikken op een banaan of een stukje koek. Maar kleine vogeltjes en al zéker degene die nog dons dragen, kunnen nog niet zelfstandig eten. Pikken op een bananenschijfje is niet voldoende. Op dit tempo sterft de vogel binnen een paar dagen.

Dit zijn de 2 belangrijkste redenen en tegelijkertijd eveneens de redenen die de meeste mensen over het hoofd zien. Ze veronderstellen dat je een vogeltje gewoon mee naar huis kan nemen, op de schouder, af en toe een beetje brood geven en het probleem is opgelost. Absoluut niet en daarom ben ik er ook tegen dat mensen zomaar besluiten vogels te adopteren.

Tori & Ruby
En daar zit je dan, met die vogel in de doos op de schouder, het VOC kan niet helpen (of je bent te koppig)... wat doe je dan? Kijk, de reden ik dit schrijf is omdat er altijd mensen zullen zijn die niet naar het VOC willen of kunnen. Voor deze mensen is deze blogpost geschreven en ik hoop dat het menig vogel-leventjes zal redden.

Het eerste wat je moet doen: dwangvoederen! Je weet immers niet hoe lang de vogel al uit het nest is en de eerste dagen zijn het meest kritiek. In realiteit zitten deze vogeltjes een hele dag in de boom, krijgen om het halfuur hapjes van de ouders... en hoe maak je een zwakke vogel terug sterk? Door zelf mama vogel te spelen. Dit betekent: van 7u s'ochtends tot 21u s'avonds, om het half uur voederen. Sommige opvangs beweren anders.... maar ik redeneer: hoe meer je de ouders nabootst, hoe meer overlevingskans. Dus, vaak kleine beetjes voederen. De ochtend- en avonduren kunnen verschillen naar gelang welke soort vogel je in huis hebt. Als hij om 20u al slaapt, laat je hem natuurlijk gewoon verder slapen tot s'ochtends. En bij deze heb je er een nieuwe wekker bij.

Hoe gaat dat dwangvoederen precies in zijn werk? Het is een beetje naar om te doen maar noodzakelijk als de vogel nog niet zelf kan eten. Pikken op fruit en koekjes is niet zelfstandig eten, dat is leren en vooral spelen. Pas als je hem grote hoeveelheden in 1 keer ziet eten, weet je dat hij het zelfstandig kan. 2 besjes eten per dag is niet zelfstandig eten. Net zoals 1 vlieg, een bananenschijfje, 1 dadel... deze hoeveelheden zijn te weinig om te overleven dus dwangvoederen is een must. De beste manier is droge kattenbrokken weken met water, dit maakt de brokken niet alleen zachter maar zorgt er ook voor dat de vogel vocht binnen krijgt. Intussen probeer je het bekje voorzichtjes open te krijgen door de top zijkant van het bekje te duwen met je vinger en duim en tegelijk de vogel vasthouden. (dit vraagt wel om enige handigheid) Stop daarna met je andere hand een klein stukje kattebrok in zijn keel. De vogel zal zelf zijn bekje sluiten en slikken. Herhaal tot hij geen honger meer heeft. Daarna is het tijd voor zijn dutje. Wanneer hij weer wakker is, probeer je het nogmaals en herhaal dit tot s'avonds.

Na enkele dagen kent hij het dwangvoer truukje al en ben je officieel zijn adoptie mama/papa. Dan gaat hij je beginnen roepen als hij honger heeft en zelf zijn bekje open doen. Vanaf hij zelf zijn bekje open doet is dwangvoederen niet langer nodig. Zijn eerste stapje naar zelfstandigheid. Laat iedere dag wat natte brokjes in een bakje in zijn kooi liggen (geen doos!), als hij er zin in heeft kan hij ook zelf op verkenning gaan en wat eten sprokkelen. Ook een bakje water is belangrijk, het bakje moet wel diep genoeg zijn zodat hij er met zijn hele snavel in kan. Nadien kan je zijn eten aanvullen met wat fruit, zaden en dergelijke. Geen brood of bewerkt voedsel. Een uitzondering is wekelijks eens een frietje of stukje koek. Dit is vooral van toepassing bij alles-eters zoals kraai-achtigen, duiven en meeuwen. Zij eten vaak afval en daar hoort ook bewerkt voedsel bij - zo bouw je zijn resistentie op. Maar het mag niet behoren tot zijn primaire voedselbron want dan krijgt hij een tekort aan vitaminen en kan hij problemen krijgen met onder andere de groei van zijn pluimen.

Tori
Geef ook iedere dag vlieglessen. Bij voorkeur binnen want als hij over de haag bij de buren vliegt, ben je hem natuurlijk kwijt. Binnen kan hij zoveel oefenen als hij wilt en eenmaal dat lukt, kan je hem buiten laten. Na een paar dagen tot weken is hij klaar voor de buitenwereld! Laat hem terug vrij op de plaats waar je hem gevonden hebt. Merk je dat hij niet weg vliegt, neem hem dan terug mee naar huis en probeer het later nog een keer. Misschien besluit hij wel om lange tijd bij jou te blijven, dat kan ook. In dat geval is een eigen plekje in de tuin meer dan welkom. Dan kan hij daar spelen en slapen tot hij klaar is te vertrekken.

Wat ik ook nog even kwijt wilde is dat niet alle VOC's slecht zijn. En niet alle vrijwilligers daar zijn onwetend. Zo gaf VOC 1 in tijde van Jackie wel het juiste advies maar ze hadden geen vrijwilliger beschikbaar om de vogel te komen halen. Maar hun juiste advies heeft wel Jackie's leven gered. Bij VOC 2 wilde ik niet langer werken vanwege hun euthanasie beleid. En VOC 3 heeft onlangs telefonisch aan iemand raad gegeven de vogel 3x per dag brood te geven, waardoor het vogeltje overleden is. In andere streken hoor ik gelukkig ook positieve verhalen: over hun eerlijkheid dat een vogel het misschien niet gaat redden (in plaats van liegen zoals VOC 2), de lange training een vogel ondergaat om terug te leren vliegen (in plaats van euthanasie). Kortom:  Mijn ervaring met de VOC's is niet perfect maar er bestaan natuurlijk wel uitzonderingen waar je terecht kan.

Met andere woorden: zomaar vogeltjes adopteren is niet oké want meestal overleven ze het niet. Daarom is het belangrijk dat je eerst een VOC contacteert. Luister naar wat ze zeggen. Bij twijfel, contacteer een andere VOC. Maar kunnen zij je niet helpen en besluit jij iedere dag, 7/7 je toewijding te geven dan kan je misschien alsnog het vogeltje redden. Heb je extra tips nodig? Aarzel niet van mij te contacteren via bewustgroener@gmail.com

Meer lezen? (met een hoog schattigheidsgehalte)
Lees hier over mijn eerste kauwtje Jackie:
Het verhaal van Jackie (met video)
[Photo Friday] Jackie is op bezoek (en hier nog een keer)
Lees hier het verhaal van Tori, Ruby & Morri:
Kauwtjes!
Hoe zou het nog zijn met....de kauwtjes?

21 mei 2016

Een beetje groener #1 - De badkamer

Het valt niet mee om je huis volledig groen te maken. Maar neem je het kamer per kamer aan, gaat het een stuk vlotter. Sommige tips zijn extreem, andere zijn heel eenvoudig toe te passen. Bovendien helpen sommige tips je eveneens met geld besparen. Ik ga bewust niet in op de homestead ideetjes zoals het hebben van een compost toilet want geef toe, wie onder ons gaat graag in de winter naar buiten om op een ijskoude bril te gaan zitten? Tenzij je op een hoeve woont waar je zelf een compost toilet hebt bijgebouwd aan je woning, lijkt het idee me niet echt haalbaar. Maar welke groene tips kan je wel toepassen in de badkamer?

1. Vervang je verzorgingsproducten
Door hun vegan friendly, bij voorkeur eveneens natuurlijke, concurrent. Proefdiervrije vegan producten zijn vanzelfsprekend diervriendelijk maar vaak ook een stuk ecologischer. Denk aan de afwezigheid van microbeads (save the oceans!), of zelfs verpakkingen (bv Lush) maar eveneens agressieve inhoudsstoffen waar je huid tilt van slaat. Weet je niet waar te zoeken? Neem dan een kijkje hier en hier. (onder het rubriek cosmetica)

Voor de diehards: maak de producten gewoon zelf. Kijk of no shampoo voor je haar werkt. Probeer een alternatief voor deo. Het internet staat vol met recepten voor het maken van body butter, lotion, creme, tandpasta, enz.

Enkele handige links zijn:
200+ DIY beauty products
100+ DIY beauty recipes
20 DIY Lush recipes

Zo zijn er nog honderden recepten te vinden. Pinterest is your friend.
Let wel: niet alle DIY recepten zijn vegan, door bv het gebruik van honing of bijenwas. Kijk dus zeker de ingrediënten na voor je al het nodige verzamelt.

2. Vervang je materiaal
Weg met de plastieken douchespons want plastiek enzo. Weg met natuurlijke sponzen want niet milieu-vriendelijk. Alternatief? De bamboespons of het goeie oude washandje. Voor het gezicht gebruik ik een mini-washandje van microvezel ofwel wasbare wattenschijfjes. De schijfjes die ik gebruik zijn van Tendance D'Emma.


Een snel rekensommetje: Ik breng dagelijks wat huidolie aan op het gezicht van mijn vriend. Hiervoor gebruik ik 1 wasbaar wattenschijfje in plaats van 2 normale wattenschijfjes. 2 wattenschijfjes per dag x 365 = 730 wattenschijfjes per jaar die ik uitspaar. En hierbij heb ik nog niet eens mijn eigen gebruik meegeteld omdat ik nogal wispelturig ben in mijn huidverzorging. Laten we het erop houden dat het er heel wat zijn. Toch wel minstens duizend per jaar, meer als ik in een make-up periode ben. Voor de make-up liefhebbers onder ons betekent dit al gauw duizenden normale wattenschijfjes per jaar. Herbruikbare doekjes en schijfjes zijn dus zeker een aanrader om de afvalberg te verminderen.

Ook de tandenborstels zijn niet echt milieuvriendelijk want, alweer, plastiek. Ikzelf gebruik een bamboe tandenborstel van Hydrophil maar er bestaan ook andere merken die tandenborstels maken van bio-plastiek met zelfs vervangbare koppen.


Voor haarborstels zou ik zeggen: opgebruiken tot het ding versleten is, een appelazijn-badje maakt de borstel zo goed als nieuw. Zo heb ik nog een haarborstel liggen van toen ik 6 jaar oud was. Geen idee hoe dat ding al mijn andere borstels wist te overleven, maar het is zo. Daarnaast heb ik eveneens een houten borstel met synthetische massage-knoppen. Niet super milieu vriendelijk maar beter dan de plastieken variant van de drogist. Koop niet zomaar een houten borstel in de supermarkt want die kan dan weer gemaakt zijn van hout uit het oerwoud of in het ergste geval zelfs afkomstig zijn van illegale houtkap. Kies dus voor een merk die gecertificeerd is. Een voorbeeld van een houten kam van je hier, een vegan-friendly borstel vind je hier.


3. If it's yellow...
Let it mellow. If it's brown, flush it down. Ik denk dat ik deze quote voor het eerst tegen kwam op het youtube kanaal van een sportieve vegan dude. Hij mag dan wel vegan zijn, hij staat niet echt bekend voor zijn eco lifestyle. Toen hij opeens sprak over water besparen met het toiletbezoek wist ik niet of ik moest lachen of het zelf uit proberen. Ja als je alleen bent en nooit bezoek krijgt, waarom niet? Maar woon je niet alleen, leg dit principe maar eens uit. Ik kon toch het rekensommetje niet laten...



Naar gelang waar je woont ligt de prijs per liter water verschillend. Gemiddeld liggen de prijzen tussen de 3-4€ per kubieke meter. Laten we 4€ nemen voor deze berekening. Dat betekent 0,004€ per liter. Het gemiddelde verbruik van 1 keer de wc doorspoelen is 6 liter bij een zuinige wc. 0,004€ x 6 = 0,024€ per bezoek.

Stel dat je gemiddeld 5 keer per dag naar het toilet gaat. 0,024€ x 5 = 0,12€ per dag.
Als je besluit voortaan de quote te volgen, wordt dit maar 1 keer. Dit lijkt me niet echt haalbaar vanwege ophoping van wc-papier (spoelt alles nog wel door?) dus laten we er 2 keer van maken. 0,024€ x 2 = 0,048€

Nu wordt het interessant. 0,12€ per dag x 365 dagen = 43,8€ bedraagt het gemiddelde verbruik, per persoon. Wanneer je minder vaak doorspoelt: 0,048 x 365 = 17,52€

Totaal verschil: 26,28€ per persoon per jaar als je minder vaak gaat doorspoelen. Maar heb je een moderne wc die veel water gebruikt bij het doorspoelen, dan is dit al gauw het dubbele: 52.56€ per persoon, per jaar. Woon je samen met een partner, kan je dus tot 105,12€ per jaar besparen. Heb je kinderen, gaat het al snel om honderden euro's per jaar.

Voor de diehards: vervang je je wc door een compost toilet bespaar je 43,8€ tot 87.6€ per persoon, per jaar uit. Misschien toch wel het bespreken waard als je besluit een huis te kopen.

4 Minder lang douchen

Vervang je wekelijkse badjes door een douche, douch korter of samen met je partner. Een voorbeeldje: Vroeger ging ik dagelijks douchen, waarvan om de 3 dagen uitgebreid dagdromend (vraag me niet waarom, ik krijg de meest geniale ideeën in de douche). 5 + 5 + 15 + 5 + 5 + 15 + 5 = 45 minuten. Een gemiddelde douchekop verbruikt 10-13 liter per minuut. 45 minuten x 11,5 (het gemiddelde) = 517,5 liter per week. x 0.004€ (prijs per liter) = 2,07€ Stel dat mijn vriend hetzelfde doet: 4,14€ per week. x 52 weken = 215,28 € per jaar aan douchen.

Een geluk bij een ongeluk, onze ventilatie doet het niet zo goed, dus erg lang onder de douche houden we het niet vol. Maar sinds hij hier woont, douchen we dus praktisch altijd samen. Laat ik die 45 minuten even zo houden, voor de dagen we misschien toch apart of langer douchen. Dan blijft het cijfer hangen op 2,07€ per week of 107,64€ per jaar.

Verschil per jaar door samen te douchen: 107,64€ aan water dat we besparen. Ben je iemand die niet iedere dag onder de douche hoeft, bespaar je uiteraard nog veel meer uit. Met het rekensommetje hierboven en een wekker tijdens het douchen kan je zelf uitrekenen hoeveel water je verbruikt.

Dit is nog niet alles. Water is relatief goedkoop. Electriciteit en gas een pak minder. Voor een warme douche heb je dus ook je boiler nodig die de hele dag door zich opwarmt vanaf je de warme kraan open draait. Ik heb helaas geen verstand van mijn boiler en hoeveel die verbruikt dus dit rekensommetje kan ik helaas niet delen. Maar het is eveneens een aardig bedrag die bovenop je waterrekening komt.

5. Over lopende kraantjes enzo

De volgende tips zijn misschien ook nog handig om te weten.


  • Lekt je kraan of loopt je toilet door, laat die dan zo snel mogelijk herstellen. Het verlies aan water door dit soort dingen is enorm. Een lekkende kraan kan je tijdelijk oplossen door het water op te vangen. Dit water kan je dan gebruiken om je handen mee te wassen, planten water geven, noem maar op.
  • Gebruik de koude kraan in plaats van de warme kraan voor je handen te wassen, tanden poetsen, vaat afspoelen en water te filteren om te drinken. Zo hoeft de boiler zich niet opnieuw aan te vullen. 
  • Oh nu we het over tanden poetsen hebben; Draai die kraan dicht! Ik stoor me mateloos aan mensen die de kraan laten lopen tijdens het tanden poetsen... ik bedoel, wat is het nut daarvan? Gebruik een beker of hang je hoofd onder de kraan als je klaar bent, zo moeilijk is dat niet.
  • Als je minstens enkele dagen niet thuis bent kan je de boiler uitschakelen. Zo krijg je geen verlies tijdens je afwezigheid.
  • Wil je nóg meer water besparen? Ik ken mensen die het koude water bij het starten van de douche opvangen met een emmer, om die dan later te gebruiken bij het toilet. Iemand anders gebruikt zijn wekelijks badwater om het toilet mee door te spoelen... tot het bad volledig leeg is. Daar kan je inderdaad tientallen liters per keer mee besparen maar is je badkamer eveneens het gastentoilet, komt het misschien wel een beetje eigenaardig over.

Hebben jullie nog groene tips voor in de badkamer? Welke tips pas je zelf al toe?



Deze blogpost bevat affiliate links. Lees de disclaimer voor meer info.